Your Cart

Lean MBA® Online

Bess Insight

Làm thế nào để trở thành doanh nhân?

Doanh nhân được coi là biểu tượng của thành công, tự do và quyền lực, những giá trị mà bất cứ ai đều mơ ước đạt được. Song, doanh nhân cũng là người chịu áp lực lớn với khối lượng công việc đồ sộ, trách nhiệm với toàn bộ tổ chức, nhân sự và xã hội. Để đào sâu các khía cạnh về nghề doanh nhân, chúng tôi đã có buổi gặp gỡ trực tiếp với chuyên gia quản trị Thùy Nguyên, Founder của Bess & Company, để được hiểu rõ về nghề doanh nhân và lộ trình phát triển sự nghiệp của họ dưới góc nhìn của một chuyên gia. Việc hiểu rõ ràng về nghề doanh nhân giúp các bạn thực hiện đúng và đủ các công việc cũng như đi đúng hướng để có thể trở thành một doanh nhân thành công.

Một người như thế nào được coi là doanh nhân?

Trước hết, doanh nhân thuộc 1 trong số 3 nhóm nghề, bao gồm: thực thi, quản lý, làm chủ (hay còn gọi là doanh nhân). Khác với nghề thực thi (trực tiếp tạo ra một sản phẩm hay một giá trị) và quản lý (kiểm soát hoạt động thực thi), doanh nhân là người tạo ra một tổ chức, được pháp luật cho phép kinh doanh và chịu toàn bộ trách nhiệm với hiệu suất lao động của toàn công ty. Đặc biệt, doanh nhân chính là người quản lý 2 nghề còn lại.

Đối với mỗi tổ chức, quy mô càng lớn, cấp độ của nghề doanh nhân càng cao. Để phân biệt các cấp độ doanh nhân, chúng ta thường xét đến yếu tố tổ chức. Có thể thấy, đối với một của hàng nhập hàng về bán, người làm chủ chịu trách nhiệm nhỏ hơn và cũng chưa thành lập ra một tổ chức mà có đầy đủ các mắt xích. Còn đối với những doanh nghiệp đã được thành lập với đầy đủ các mắt xích và bộ máy nhân sự, người chủ doanh nghiệp sẽ cần bỏ ra công sức nhiều hơn, chịu trách nhiệm nặng nề hơn đối với hoạt động kinh doanh của công ty, sự phát triển của đội ngũ nhân sự.

Công việc chính của người làm doanh nhân là gì?

Người doanh nhân không tham gia trực tiếp vào công việc kinh doanh mà làm việc trực tiếp với đội ngũ quản lý. Người làm doanh nhân sẽ làm việc hoàn toàn với con người và con số, từ nhận dữ liệu, thông tin từ người quản lý trong các buổi họp, ra quyết định và chuyển giao, thuyết phục với người cấp dưới thực hiện các công việc. Trong trường hợp người làm chủ giỏi về một chuyên môn thực thi, họ có thể làm việc với đội ngũ thực thi với vai trò làm mẫu hoặc đào tạo, chia sẻ định hướng. Tuy không phải là người trực tiếp thực hiện các công việc, nhưng người doanh nhân sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn cho kết quả mà nhân sự đã thực thi.

Khác biệt với công việc của người quản lý, người quản lý được giới hạn trong một số chuyên môn, còn người chủ doanh nghiệp sẽ là người đứng đầu và kiểm soát toàn bộ công ty. CEO là vị trí quản lý cấp cao, kiểm soát cả 7 chuyên môn thông qua các giám đốc/ quản lý cấp chuyên môn. Trong những công ty nhỏ, người chủ doanh nghiệp có thể kiêm luôn vai trò của người CEO. Trong đó, chúng ta có thể phân biệt rõ nhất qua 4 đặc điểm:

  • Doanh nhân có tầm nhìn xa hơn người quản lý, không giới hạn trong 1 chuyên môn
  • Doanh nhân định hướng chiến lược cho tổng công ty
  • Doanh nhân thiết lập bộ máy tổ chức, bao gồm thiết kế sơ đồ, bổ nhiệm
  • Doanh nhân quản trị 2 đối tượng còn lại

Tại sao nên lựa chọn doanh nhân là đích đến cuối cùng của sự nghiệp?

Trước hết, về mặt cảm xúc, doanh nhân là hình tượng cho sự thành công, quyền lực. Mỗi người đều có một ước muốn mơ hồ về sự tự do, thành công và được tôn trọng. Chính vì vậy, doanh nhân có thể trở thành đích đến sự nghiệp, giúp chúng ta thỏa mãn được những mong muốn đó.

Bên cạnh đó, về mặt giá trị, nghề doanh nhân là nghề giải quyết được nhiều vấn đề cho nhiều đối tượng, bao gồm 3 nhóm đối tượng chính:

Khách hàng: phục vụ các nhu cầu của khách hàng

Người lao động: tạo công ăn việc làm, giúp người lao động kiếm tiền nuôi sống cá nhân và gia đình. Đặc biệt, doanh nhân là người tạo ra cơ hội thăng tiến và giúp họ có thể trở thành người doanh nhân như mình.

Cộng đồng: trích lợi nhuận của công ty để giải quyết các vấn đề chung của xã hội như như môi trường, người yếu thế và đóng góp cho chính phủ.

Những rủi ro mà bạn sẽ phải đối mặt khi trở thành doanh nhân?

Mỗi người doanh nhân đều có thể gặp các rủi ro thất bại như: mất tiền, mất niềm tin và mất uy tín. Tuy nhiên, khó khăn nhất của người doanh nhân lại chính là lúc họ thành công. Bởi khi thành công, họ càng bận rộn hơn với công việc. Khi công ty càng lớn, họ cần đưa ra nhiều quyết định khó khăn hơn, học hỏi thêm nhiều thông tin hơn. Và cứ thế họ sẽ bị cuốn vào vòng quay của công việc và theo thời gian họ phải đánh đổi về mặt sức khỏe, gia đình và dẫn đến mất cân bằng cuộc sống.

Có thể thấy, thành công càng lớn thì họ phải chấp nhận đánh đổi và chấp nhận sự cô đơn. Tuy nhiên, cũng có những người càng bận rộn với công việc họ lại càng vui. Hoặc đến một mức độ thành công nhất định họ cảm thấy năng lực hay sức khỏe của mình không còn tốt nữa thì họ có thể rút lui và nhường lại cho người khác đủ năng lực.

Bạn cần chuẩn bị những gì để trở thành doanh nhân?

Kiến thức: kiến thức ngành, kiến thức về mô hình kinh doanh, kiến thức về các mắt xích chuyên môn (thương hiệu, sản phẩm, sản xuất, phân phối, truyền thông, nhân sự, tài chính), kiến thức về việc quản lý đội nhóm, lãnh đạo, xây bộ máy tổ chức.

Tài chính: khi mở doanh nghiệp chúng ta bắt buộc phải có tài chính, có thể bằng cách: vay nợ, cầm cố tài sản, gọi vốn từ gia đình, hay bằng chính số tiền bản thân tích lũy được.

Mối quan hệ: người đồng hành (co founder), người chịu trách nhiệm các mắt xích chuyên môn, cùng nhau tạo lực đẩy giúp doanh nghiệp tránh sức ì ban đầu, tăng trưởng nhanh hơn.

Thị trường: ý tưởng kinh doanh cần phù hợp với nhu cầu thị trường trong tương lai gần.

Trong đó, học là một trong những điều kiện đầu tiên và quan trọng nhất để trở thành doanh nhân. Thế giới chưa có trường học nào đào tạo ra doanh nhân, vì xã hội chưa phát triển đến mức đào tạo được người sáng lập ra tổ chức. Nhưng để trở thành doanh nhân chúng ta có thể đào tạo quản lý trước, vào họ cần có năng lực tự học không ngừng nghỉ để cập nhật kịp thời kiến thức, thông tin của nền kinh tế. Đặc biệt, đối với một doanh nhân, việc học sẽ không có “tốt nghiệp” và kéo dài cho đến khi họ không còn làm nghề này nữa.

Lộ trình để trở thành một doanh nhân?

Giai đoạn 1: Tích lũy nền tảng

Trong giai đoạn này, bạn cần học kiến thức về kỹ thuật và kinh tế. Sau khi học xong, cảm thấy tự tin, đủ năng lực hoặc gia đình có điều kiện, bạn có thể bắt đầu khởi nghiệp ngay. Nếu khởi nghiệp cùng lúc với việc học bạn sẽ có kinh nghiệm làm chủ nhiều hơn, lâu hơn. Tuy nhiên, tỉ lệ thất bại là rất cao và qua những lần thất bại đó bạn rút ra được những bài học để làm lại.

Giai đoạn 2: Thực hiện

Bắt đầu từ việc đi làm từ nhân viên rồi lên quản lý, đến khi bạn cảm thấy bản thân có đủ năng lực, đủ tài chính, đủ kinh nghiệm bạn có thể bắt đầu luôn. Nhưng theo lộ trình này thì kinh nghiệm làm chủ sẽ chậm hơn, tuy nhiên nếu những người làm quản lý rồi mới lên làm chủ lợi thế của họ là có thêm nguồn tài chính, có nhiều mối quan hệ để mở rộng tệp khách hàng. Phần lớn 90% nhóm này rất dễ mắc vào “bẫy trung bình”, họ đã quen với các công việc hằng ngày, đang có một công việc ổn định với một mức lương cao.

Ai cũng muốn làm doanh nhân thì ai sẽ là người làm thuê?

Nền kinh tế hoàn hảo nhất là ở bất cứ đâu cũng có những người doanh nhân, lúc đó các tổ chức sẽ trở thành đối tác của nhau, khi trở thành đối tác với nhau sẽ rất tốt cho nền kinh tế, trở thành đối tác sẽ có hợp đồng trao đổi giá trị rõ ràng. 

Bên cạnh đó, xã hội có 2 xu hướng bắt đầu khi trở thành doanh nhân: (1) người bắt đầu bằng việc mở doanh nghiệp và (2) người bắt đầu từ việc làm thuê trước một thời gian để chuẩn bị đầy đủ nguồn lực đến thời điểm phù hợp mới lên làm chủ. Trong xã hội sẽ không thể ai cũng làm doanh nhân cùng một thời điểm. Hơn nữa, khoa học lao động sẽ phát triển từ việc người làm chân tay, chuyển lên người có chuyên môn cao và dần chuyển qua bán tự động (máy móc sẽ thay thế con người làm công việc tay chân).

Key success

Đừng bao giờ từ bỏ ước mơ. Chúng ta có thể thất bại, chịu sự đánh đổi nhưng đừng từ bỏ ước mơ làm chủ.

Hãy chuẩn bị đầy đủ nguồn lực: Kiến thức, mối quan hệ, tiền bạc. Khi chưa đủ nguồn lực thì chúng ta hãy cứ nuôi ước mơ của mình, khi đủ nguồn lực thì chúng ta hãy bắt đầu ước mơ đó.

Nội dung được viết bởi: Thùy Nguyên, chuyên gia Quản trị học, Founder Bess Business School

Đọc các bài viết khác tại

Lean MBA® Online

Sở hữu công thức mở rộng quy mô doanh nghiệp S.O.M® dành riêng cho nhà lãnh đạo SME và Startup

Sở hữu công thức mở rộng quy mô doanh nghiệp S.O.M®
dành riêng cho nhà lãnh đạo SME và Startup

Đăng nhập tài khoản

Chào mừng bạn trở lại với Bess Business School!

Bạn chưa có tài khoản truy cập thư viện?

Khoá học Offline

Bạn sẽ nhận được thông tin khi lớp mới nhất được lên lịch khai giảng theo địa chỉ liên hệ được đăng ký ở dưới đây.

Hệ thống tri thức Bess Business School

Giúp người lãnh đạo SME và Startup nâng cao năng lực để mở rộng quy mô doanh nghiệp

Chuyên gia thực thi

Người trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ở mọi chuyên môn trong các phòng ban và bộ phận, từ cấp độ thực tập sinh, chuyên viên, chuyên gia, cho tới chuyên gia cao cấp

Dành cho những nhân viên và chuyên gia thực thi chưa hình dung được lộ trình sự nghiệp, gặp khó khăn trong việc nâng cao năng lực, hoặc muốn thay đổi ngành nghề

Dành cho những người làm chuyên môn chuẩn bị lên làm các vị trí quản lý trong doanh nghiệp, hoặc có mong muốn trở thành người chủ doanh nghiệp trong tương lai

Người quản lý

Người đang giữ các vị quản lý cấp cao và cấp trung trong doanh nghiệp, từ tổng giám đốc điều hành (CEO) và các thành viên khác trong ban giám đốc (CXO) cho tới các cấp quản lý thấp hơn ở các bộ phận, phòng ban

Dành cho những người quản lý trong doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc triển khai thực thi các hạng mục khó mà nội bộ chưa thể giải quyết

Dành cho những người quản lý trong doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong vận hành và chưa nắm được toàn bộ hệ thống các công việc trong tổ chức

Dành cho những người quản lý trong doanh nghiệp đang thiếu nền tảng kiến thức bài bản về quản trị kinh doanh, từ công ty tổng cho tới chuyên môn

Chủ doanh nghiệp

Người đang sở hữu doanh nghiệp, mong muốn gia tăng doanh thu, lợi nhuận và mở rộng quy mô

Dành cho chủ doanh nghiệp đang phải kiêm nhiệm nhiều vị trí, không biết cách chuyển đổi từ người làm trực tiếp sang một người làm chủ thực sự

Dành cho người chủ doanh nghiệp chưa nắm được các nguyên lý căn bản trong việc quản trị doanh doanh nghiệp tổng thể, từ công ty tổng tới các bộ phận

Dành cho người chủ của Startups hoặc SMEs đang có nhu cầu gọi vốn đầu tư, tìm kiếm cổ đông đồng hành và mở rộng quy mô nhanh chóng